Zasady prognozowania ruchu
Do podstawowych parametrów ruchu drogowego zalicza się:
- średni dobowy ruch w roku,
- miarodajne godzinowe natężenie ruchu,
- średnią prędkość podróży.
Ponadto, zgodnie z wytycznymi projektowania dróg, ruch drogowy charakteryzują:
- rodzajowa struktura ruchu,
- kierunkowy rozkład ruchu,
- okresowe wahania ruchu.
Powyższe charakterystyki obliczane są na podstawie generalnych pomiarów ruchu drogowego (dalej w skrócie GPR), które w Polsce prowadzi się począwszy od 1965r. co pięć lat.
|
|
Zgodnie z zaleceniami Komitetu Transportu Wewnętrznego Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ w Genewie pojazdy rejestruje się według podziału na siedem kategorii:
- motocykle i skutery,
- samochody osobowe do 9 miejsc,
- lekkie samochody ciężarowe o masie do 3,5 Mg,
- samochody o masie powyżej 3,5 Mg bez przyczep,
- samochody o masie powyżej 3,5 Mg z przyczepami,
- autobusy,
- ciągniki rolnicze, maszyny samobieżne.
W Polsce dodatkowo rejestruje się również:
- rowery i motorowery,
- pojazdy zaprzęgowe (do 2000 roku)
|
|
Do lat dziewięćdziesiątych przyrost natężenia ruchu drogowego prognozowano metodą wskaźników wzrostu ruchu, jednak gwałtowny przyrost nowo rejestrowanych aut i otwarcie granic spowodowały, że metoda ta stała się nieprecyzyjna. Z tego powodu od 1995 r. prognozę opracowuje się w oparciu o metodę badania trendów wzrostu ruchu w wyznaczonych punktach pomiarowych GPR.
Na odcinkach dróg międzyregionalnych wyróżnia się następujące typy punktów pomiarowych:
- TYP A; stacje ciągłego pomiaru ruchu,
- TYP B; odcinki na drogach zamiejskich o typowych dobowych wahaniach ruchu dla danej drogi w obszarze województw,
- TYP C; wyloty z dużych aglomeracji miejskich,
- TYP D; przeloty przez mniejsze miejscowości,
- TYP E; inne odcinki, na których prowadzony jest pomiar bezpośredni,
- TYP F; odcinki, na których pomiaru się nie wykonuje, a wielkość natężenia ruchu przyporządkowuje się do porównywalnego, z innego punktu.
Na odcinkach dróg regionalnych wyróżnia się:
- TYP G; odcinki dróg dwujezdniowych i czteropasowych jednoprzestrzennych,
- TYP H; odcinki innych dróg, na których wykonuje się pomiar bezpośredni,
- TYP F; jak dla dróg międzyregionalnych.
Roczny cykl pomiarowy uzależnia się od funkcji drogi, a czas trwania pomiaru od typu punktu pomiarowego; typ A i E w każdym z dni pomiarowych w godzinach 8 - 16; typ B, C i D w każdym z dni pomiarowych w godzinach 22 - 6.
Podstawą opracowania prognozy ruchu na lata 2005 - 2020 są wyniki GPR z roku 2000. Punkty pomiarowe podzielono na dwie grupy: o stabilnym wzroście natężenia ruchu, nazwane "normalnymi", natomiast pozostałe określono jako "o ekstremalnej dynamice" wzrostu ruchu. Biorąc pod uwagę proces integracji europejskiej oraz osłabienie wzrostu ruchu drogowego w latach 1998 - 2001 wynikające z sytuacji gospodarczej w kraju opracowano dwa warianty prognozy: optymistyczny i
pesymistyczny, po czym je uśredniono.
Jak wskazują obliczenia w 2010 roku po polskich drogach będzie się poruszało średnio niemal o połowę więcej pojazdów niż w 2000 roku (wskaźnik wzrostu 1,47), natomiast w 2020 roku będzie ich dwa razy więcej (wskaźnik wzrostu 2,09).
Po prawej znajdują się mapy prognoz natężenia potoków ruchu na drogach krajowych na lata 2004, 2010, 2015, 2020 sporządzone na podstawie wyników GPR 2000. Jak pokazują najnowsze wyniki pochodzące z Generalnego Pomiaru Ruchu w 2005 roku, niemal idealnie sprawdzają się tendencje przewidywane w 2000 roku.
Potok ruchu w jedną stronę
|
Kliknij w mapkę, by ją powiększyć
|
GPR 2005
Średni dobowy ruch pojazdów samochodowych (SDR) w 2005 roku na sieci dróg krajowych wynosił 8.224 pojazdów na dobę (p/d) i był większy o około 18% w porównaniu z rokiem 2000. Obciążenie ruchem pojazdów samochodowych nie było równomierne dla całej sieci, lecz wzrastało ze wzrostem znaczenia dróg w układzie funkcjonalnym. Na drogach międzynarodowych SDR w 2005 roku wynosił 13.561 p/d, zaś na pozostałych drogach krajowych 5.990 p/d. Warto wspomnieć, że dynamika wzrostu była dużo mniejsza, niż w poprzednim okresie pięcioletnim (GPR 1995 - GPR 2000), w którym odnotowano wzrost ruchu o 31%.
Więcej na ten temat na stronie internetowej
Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Mapa sdr dla pojazdów samochodowych na sieci dróg krajowych w 2005 r.

Mapa sdr dla pojazdów samochodowych na sieci dróg krajowych i wojewódzkich w 2005 r.
GPR 2005 - Synteza wyników
Szczegółowe wyniki GPR 2005 w województwie mazowieckim:
Drogi krajowe
Drogi wojewódzkie
Natężenie ruchu na ulicach w Warszawie
|
W ramach powszechnego pomiaru ruchu dokonanego w 2005 roku przeprowadzono poszerzone o dodatkowe badania ankietowe Warszawskie Badanie Ruchu. Pomiarem objęto obszar aglomeracji warszawskiej - Miasto Stołeczne Warszawa i otaczające powiaty.
Istniejąca krajowa sieć drogowa stolicy od lat jest coraz bardziej obciążona ruchem drogowym, nie będąc przy tym technicznie przystosowaną do obsługą ogromnych potrzeb transportowych Warszawy i jej aglomeracji (wskaźnik motoryzacji indywidualnej wynosi 400 samochodów/1000 mieszkańców). Szacuje się, że natężenie ruchu drogowego wzrosło w ostatnich latach o ponad 50%.
Kształt systemu drogowego Warszawy zorientowany jest głównie na obsługę dojazdów do centrum miasta, a zaległości w realizacji planów budowy połączeń obwodowych powodują, że znaczna część podróży międzydzielnicowych i wewnątrz aglomeracji odbywa się poprzez centrum. Przeprowadzone analizy ruchu wykazują, że w ogólnej liczbie pojazdów poruszających się po warszawskich ulicach, stanowiących ciągi dróg krajowych, tylko niespełna 10% to tzw. tranzyt dalekiego zasięgu.
Odcinkami o największym natężeniu ruchu w Warszawie w szczycie porannym są:
- Most Grota Roweckiego (około 12 500 pojazdów na godzinę)
- Trasa Armii Krajowej od Wisłostrady do Marymonckiej (około 10 000 P/h)
- Trasa Toruńska od Modlińskiej do Marywilskiej (około 9 600 P/h)
- ul. Puławska na Ursynowie (około 9200 P/h)
- Trasa Łazienkowska od pl. Na Rozdrożu do Wisłostrady (około 9 000 P/h)
- Wisłostrada od mostu Gdańskiego do mostu Poniatowskiego (około 7 200 P/h)
- Most Łazienkowski (około 7100 P/h)
- ul. Modlińska od Płochocińskiej do mostu Grota-Roweckiego (około 7 100 P/h)
|

Andrzej Giergowicz, Janina Szrajber -
Instytut Badawczy Dróg i Mostów
Efektywność ekonomiczna inwestycji na drogowych dojazdach do Warszawy
GPR 2000